Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu łączy zalety własności (możliwość swobodnej sprzedaży, dziedziczenia, zabezpieczenia kredytu) z bezpieczeństwem wynikającym z funkcjonowania w ramach spółdzielni. Koszty jego ustanowienia
i utrzymania są niższe niż przy wyodrębnionej własności. Spółdzielnia przejmuje na siebie obowiązki zarządzania nieruchomością (remonty, rozliczenia, obsługa administracyjna), co zwalnia mieszkańców z wielu formalności. Natomiast powiązane z nim członkostwo w spółdzielni pozwala na  wspólne zarządzanie i stabilność – mieszkańcy decydują o sprawach wspólnych (remonty, inwestycje) w sposób demokratyczny. 

Bezpieczeństwo finansowe – spółdzielnia zapewnia przejrzyste rozliczenia opłat, fundusz remontowy, negocjuje warunki z dostawcami mediów. 

Wsparcie prawne i administracyjne – spółdzielnia zajmuje się obsługą prawną i formalną (np. w kontaktach z gminą, dostawcami energii, firmami remontowymi). 

Łatwiejsze utrzymanie budynków – remonty, konserwacja i modernizacje organizowane są centralnie.

Poczucie wspólnoty i wpływu – członek ma prawo głosu i wpływa na rozwój swojego osiedla poprzez wystosowanie odpowiedniej korespondencji do spółdzielni jak również w czasie corocznego walnego zgromadzenia członków – organu najistotniejszego w spółdzielni. 

Są trzy formy praw do lokali mieszkalnych w zasobach spółdzielni: spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, własność wyodrębniona (pełna własność).

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu to prawo do korzystania z mieszkania, ale bez możliwości sprzedaży czy obciążenia hipoteką. Przysługuje wyłącznie członkom spółdzielni. Prawo to jest niezbywalne i nie przechodzi na spadkobierców oraz nie podlega egzekucji. Niemniej z chwilą śmierci jednego z małżonków prawo to przypada drugiemu małżonkowi w przypadku gdy przysługiwało ono obojgu małżonkom.
W momencie wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa w następstwie śmierci uprawnionego, osoba bliska uzyskuje roszczenie o zawarcie umowy o ustanowienie tegoż prawa na ich rzecz.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest to ograniczone prawo rzeczowe, zbliżone do własności. Uprawniony ma prawo korzystać z lokalu i rozporządzać nim (np. sprzedać, darować, zapisać w spadku, obciążyć hipoteką). W przeciwieństwie do mieszkania lokatorskiego, można je w pełni zbywać. Zbycie prawa nie wymaga zgody spółdzielni mieszkaniowej. Lokale te mogą być finansowane kredytem hipotecznym.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zapewnia większą elastyczność niż przy prawie lokatorskim
a także zachowanie bezpieczeństwa prawnego (spółdzielnia zarządza budynkiem, nie trzeba samodzielnie organizować wspólnoty). Podatek od nieruchomości za lokal mieszkalny na prawie spółdzielczym własnościowym wnosi spółdzielnia i opłata ta wkalkulowana jest w opłaty za mieszkanie.

Własność wyodrębniona (odrębna własność lokalu) to pełna własność mieszkania, wpisana do księgi wieczystej. Właściciel staje się jednocześnie współwłaścicielem części wspólnych (np. klatek schodowych, dachu, gruntu). Prawo to jednak wiąże się z większymi kosztami utrzymania (notariusz, księga wieczysta, podatki) niekiedy trudniejsze rozwiązywanie sporów sąsiedzkich.